Mutual Gains bij urgente ruimteclaims van Defensie

Wat vraagt het van procesontwerp en samenwerking als een urgent nationaal veiligheidsbelang botst met lokale belangen, schaarse ruimte en grote maatschappelijke impact?

In het webinar van 26 januari stond het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) centraal: een van de meest omvangrijke en urgente ruimtelijke opgaven van de afgelopen jaren. Defensie heeft in korte tijd extra ruimte nodig voor onder meer laagvlieggebieden, munitieopslag, kazernes en een nieuw F-35-vliegveld – in een dichtbevolkt land waar ruimteclaims elkaar snel raken.

Het zorgt voor een herkenbaar dilemma: hoge tijdsdruk, uiteenlopende belangen, asymmetrie in macht en informatie, en een besluit dat alleen houdbaar is als het proces als legitiem en zorgvuldig wordt ervaren.

Dat roept vragen op die veel MGA-professionals zullen herkennen:

• Hoe richt je een zorgvuldig én voortvarend proces in bij grote tijdsdruk?
• Welke onderzoeken helpen daadwerkelijk bij het voeren van het gesprek en het nemen van besluiten?
• Hoe zorg je dat uiteenlopende belangen serieus worden ingebracht, gewogen en verbonden?
• En wat vraagt dit van opdrachtgevers, procesontwerp en samenwerking?

Johan van de Heijning (Antea Group) en Pieter Baeten (Omgevingsmanager Ministerie van Defensie) namen ons mee in hoe dit traject de afgelopen twee jaar is vormgegeven en hoe dit heeft geleid tot positieve besluitvorming eind 2025. Zij deelden hun ervaringen vanuit de praktijk van een nationaal programma waarin voortdurend is gezocht naar een balans tussen tempo, zorgvuldigheid en draagvlak – principes die nauw aansluiten bij het denken en werken vanuit MGA.

Onderaan deze pagina het webinar terugkijken.

Johan van de Heining is ruimtelijk strateeg en projectleider bij Antea Group. Hij werkt aan nationale programma’s zoals het NPRD en kerncentrale-locaties en geeft leiding aan integrale gebiedsontwikkelingen op het snijvlak van (energie)transities en complexe besluitvorming, zoals energielandschappen en energiehubs.

Pieter Baeten is Senior Strategisch Omgevingsadviseur bij het Ministerie van Defensie. Hij was nauw betrokken bij de komst van een nieuwe grootschalige munitieopslag in Staphorst. Hij heeft ruime werkervaring in het openbaar bestuur. Zo werkte hij eerder bij Antea Group aan opgaven in het ruimtelijk domein in de rol van adviseur, project-, proces-, omgevings- of programmamanager voor onderwerpen zoals gebiedsontwikkeling, mobiliteit, infrastructuur, water(-beheer/-veiligheid) en klimaatadaptatie. Ook werkte hij bij het Hoogheemraadschap van Delfland.